IMG_8878

227. rocznica uchwalenia Konstytucji 3 Maja

Szanowni Państwo,

Obchodzimy dzisiaj uroczyście, Święto Narodowe, Trzeciego Maja nawiązujące do jednego z najważniejszych wydarzeń, w historii naszej Ojczyzny. 227 lat temu, nasi przodkowie, przepojeni patriotyzmem i głęboką wolą, przeprowadzenia reform w Rzeczpospolitej, uchwalili Konstytucję 3 Maja. Z dumą , wspominamy o tym, bo przecież była to pierwsza w Europie ustawa zasadnicza, która zrobiła naprawdę, duże wrażenie, na społeczeństwach naszego kontynentu i wzbudziła szacunek dla jej twórców.

Konstytucja 3 Maja uchwalona na cztery miesiące przed konstytucją francuską była na tamte czasy ustawą rewolucyjną. Wprowadzała trójpodział władzy na ustawodawczą, wykonawczą i sądowniczą oraz znosiła liberum veto, wolną elekcję, potwierdzała prawa mieszczan oraz wolność wyznania. Dla bezpieczeństwa Rzeczpospolitej wprowadzono stałą armię i podatki na nią. Wszystko to w nadziei, że uda się uratować pogrążoną w kryzysie Ojczyznę. Niestety, konstytucja przetrwała niewiele, ponad rok a przegrana wojna z Rosją w obronie konstytucji, doprowadziła do drugiego rozbioru Rzeczpospolitej.

Mimo tych wydarzeń, konstytucja, stanowiła symbol dążenia do odrodzenia narodowego przez cały okres zaborów. Odniesienia do Konstytucji 3 Maja znajdowały się w Konstytucji Księstwa Warszawskiego a w 1815 r. nadając Konstytucję Królestwu Polskiemu sam car Aleksander I sugerował, że odwołuje się do ustawy z 3 maja 1791 r. Dziewiętnastowieczne poglądy na Konstytucję streścić można słowami jednego z działaczy emigracji po powstaniu listopadowym Janusza Woronicza: „Ustawa 3 maja nie zdołała odwrócić już rozbiorów, uratować niepodległości narodu, uratowała go wszakże pod względem wewnętrznej naprawy, uratowała od wiecznej zakały. Z zapałem powitał ją cały naród i po dziś dzień jest ona jedynym węzłem rozszarpanej Polski”.

Szanowni Państwo, szczególnie w tym wyjątkowym czasie jubileuszu stulecia Odzyskania Niepodległości przez Rzeczpospolitą, Konstytucja Rzeczpospolitej powinna być tym co Polaków łączy, tym co jest dla nas zarówno drogowskazem, jak i narzędziem wyznaczającym precyzyjnie granice prawa, których przekraczać nie wolno. Bo ustawa zasadnicza, obecnie obowiązująca konstytucja wynikała z woli organów niepodległego państwa, z woli suwerena. I dlatego, powinna wciąż pozostawać najwyższym prawem, którego nie można traktować koniunkturalnie, którego nie można łamać dla partykularnych interesów polityków czy partii. Dopóki, nie zostanie zmieniona, stać powinna ponad wszystkimi, źródłami prawa, dokładnie tak, jak została zapisana.

Święto Konstytucji 3 Maja to jedno z tych świąt, które powinno jednoczyć Polaków, tak jak sama konstytucja powinna nas łączyć w przestrzeganiu prawa. Różne interpretacje przepisów ustawy zasadniczej a czasami wręcz ich łamanie przez polityków, nie tylko prowadzi do parlamentarnych sporów. Jest ono również przyczyną rodzenia się podziałów w samym społeczeństwie a jednocześnie, stawia nas wszystkich, w sytuacji niepewności spowodowanej faktem, iż każdy przepis – zdawałoby się dotychczas najwyższej ustawy – daje się podważyć. To nie jest dobre dla kraju, to nie jest dobre dla demokracji, to nie jest dobre, dla budowy społeczeństwa obywatelskiego.

Bez wspólnej pamięci i symboli, wspólnota narodowa nie przetrwa. Tą oczywistą prawdę rozumieli nasi przodkowie, gdy przed ponad dwustu laty magnaci, szlachta i mieszczanie, wspólnie wiwatowali po uchwaleniu Konstytucji 3 Maja. Wydaje się, że właśnie wtedy, niezależnie od występujących między nimi różnic, zrozumieli iż tylko wspólne działanie, pro publico bono,może uratować chylącą się ku upadkowi Ojczyznę. To przesłanie, powinno nam być bliskie, również dzisiaj, w czasach gdy tak bardzo, jesteśmy podzieleni.

Naprawdę, warto robić wszystko, by najważniejszym celem było dobro Rzeczpospolitej, by – jak mówił ś.p. Prezydent Lech Kaczyński – „ by nasz kraj szedł drogą demokracji, aby polskie państwo było silne, aby potrafiło chronić słabszych, aby traktowało swoich obywateli równo, aby zwyciężała uczciwość, a nie cynizm i draństwo.”

Przez 227 lat zmieniły się czasy i obyczaje, ale wartości pozostały te same. Wznieśmy się ponad podziały i własne interesy. Byśmy mogli razem i solidarnie deklarować świadomie i bez wstydu:
„Wiwat Sejm, Wiwat Naród, Wiwat wszystkie Stany!”